Οι τρεις πειρασμοί του Ιησού στην έρημο, ως οι τρεις πρώτες μυήσεις πάνω στην ατραπό.



Οι τρεις πειρασμοί του Ιησού στην έρημο, ως οι τρεις πρώτες μυήσεις πάνω στην ατραπό.

Πρόλογος

Όλα όσα συμβαίνουν στην ζωή του Ιησού δεν αντιστοιχούν με ένα ιστορικό πλαίσιο αλλά με ένα βαθύτατο συμβολικό εσωτερικό.
Μας εξηγούν την μυητική διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσουμε και εμείς αν βέβαια αισθανόμαστε και έχουμε την επίγνωση πως η διαδικασία αυτή μας ταιριάζει.
Η έρημος εδώ συμβολίζει την μοναξιά του ανθρώπου όταν αρχίζει να βιώνει το αδιέξοδο της ζωής και την φασαρία του κόσμου. Όταν η νέα ψυχή αναπτύσσεται και επιθυμεί να αποσυρθεί από τους περισπασμούς του κόσμου.
Είναι μια περίοδος σιωπής και μοναξιάς όπου το εγώ αρχίζει να απογυμνώνεται.
Οι 40 ημέρες συμβολίζουν την ολοκλήρωση της βάσης της εργασίας, είναι ο τάπητας των μυστηρίων, το τετράγωνο της οικοδόμησης.
Στην εσωτερική ερμηνεία ο διάβολος δεν είναι ένα εξωτερικό ον αλλά το ανόσιο εγώ το οποίο προσπαθεί να αμυνθεί όταν διακρίνει πως η νέα ψυχή αρχίζει να αναγεννιέται.
Προσπαθεί έτσι να διασπάσει την ενότητα μας με το πνεύμα, με το φως, και να κρατήσει την προσωπικότητα μας αλυσοδεμένη μέσα στις αυταπάτες του εγώ, είναι τα ένστικτα της κατώτερης φύσης μας.
Στην συνέχεια διακρίνουμε τρεις σοβαρούς πειρασμούς που ο καθένας από αυτούς πρέπει να υπερνικηθεί ώστε η εργασία μας να συνεχιστεί απρόσκοπτα.
Δεν θα ήθελα εδώ να μιλήσω περισσότερο για αυτά αλλά κλείνοντας παρατηρούμε τα εξής:
Στις μυητικές παραδόσεις ο εισερχόμενος δεν μπορεί να γίνει φορέας μιας ανώτερης συνείδησης αν δεν έχει πρώτα αντιμετωπίσει: την ύλη, τον εγωισμό, την επιθυμία για εξουσία.
Οι πειρασμοί σε αυτήν την εξιστόρηση είναι ευκρινής εσωτερική «δοκιμασία μύησης».
Στην σχολή στην οποία είμαι πολλά χρόνια τώρα μας δίνεται επίσης μια εξήγηση.
Μας περιγράφεται ως μια σύγκρουση ανάμεσα στην διαλεκτική φύση (την παλιά ανθρώπινη κατάσταση, δεμένη με τη γέννηση και τον θάνατο) και τον άνθρωπο της Ψυχής, που αρχίζει να αφυπνίζεται.
Οι τρεις πειρασμοί αντιστοιχούν στις τρεις βασικές έλξεις της διαλεκτικής φύσης: την εξάρτηση από την ύλη και την επιθυμία, την πνευματική αλαζονεία και την επιβεβαίωση του εγώ,
τη δίψα για δύναμη και κυριαρχία.
Η νίκη του Χριστού δεν παρουσιάζεται ως νίκη ενός ισχυρότερου εγώ, αλλά ως η πλήρης άρνηση να χρησιμοποιηθεί η θεία δύναμη για προσωπικούς σκοπούς. Μόνο τότε μπορεί να αρχίσει το πραγματικό έργο της μεταμόρφωσης.
Έτσι οι τρεις πειρασμοί συνδέονται με τις τρεις μυήσεις στη Ροδοσταυρική παράδοση ή με τα τρία στάδια της εσωτερικής αλχημείας, ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο γνώσης.

Οι τρεις πειρασμοί του Ιησού στην έρημο, ως οι τρεις πρώτες μυήσεις πάνω στην ατραπό.

Η πρώτη μύηση: Η νίκη πάνω στην ύλη

«Κάνε τις πέτρες ψωμί.»

Στην αλχημεία, η πρώτη εργασία είναι η Nigredo (μέλαινα εργασία): η διάλυση της παλιάς προσωπικότητας. Η πείνα του Ιησού μετά από σαράντα ημέρες εκφράζει την ανθρώπινη φύση που αισθάνεται την έλλειψη κάθε εξωτερικού στηρίγματος.
Ο πειρασμός δεν είναι να φάει ψωμί· αυτό θα ήταν φυσικό. Είναι να χρησιμοποιήσει τη θεία του δύναμη για να υπηρετήσει την προσωπική του ανάγκη.
Εσωτερικά αυτό σημαίνει:

Να μη χρησιμοποιείται η πνευματική γνώση για προσωπικό όφελος,
Να μη μετατρέπεται η εσωτερική εργασία σε μέσο για υλική ασφάλεια,
Να πάψει η προσωπικότητα να είναι το κέντρο.
Η πρώτη μύηση είναι η κάθαρση της επιθυμίας.

Η δεύτερη μύηση: Η νίκη πάνω στο εγώ

«Πέσε από το πτερύγιο του ναού.»

Εδώ ο πειρασμός είναι πολύ λεπτότερος, ο άνθρωπος έχει ήδη αποκτήσει κάποια εσωτερική εμπειρία.
Τώρα εμφανίζεται μια νέα σκέψη:

«Απόδειξε ότι είσαι εκλεκτός.»

Αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο στάδιο διότι σχεδόν κάθε εσωτερική παράδοση μας προειδοποιεί ότι εδώ γεννιέται ο πνευματικός εγωισμός.

Ο άνθρωπος αρχίζει να πιστεύει:
Ότι είναι πιο φωτισμένος,
Ότι έχει ιδιαίτερη αποστολή,
Ότι κατέχει μυστικές γνώσεις,
Ότι αξίζει αναγνώριση.

Ο Ιησούς αρνείται ακόμη και αυτή τη μορφή πειρασμού διότι η αληθινή πνευματικότητα δεν έχει ανάγκη να επιβεβαιωθεί.

Η τρίτη μύηση: Η νίκη πάνω στη δύναμη

Ο τρίτος πειρασμός είναι ο πιο βαθύς διότι ο διάβολος προσφέρει:

«Όλες τις βασιλείες του κόσμου.»

Εδώ δεν μιλάμε απλώς για πολιτική εξουσία.

Οι εσωτερικές παραδόσεις το βλέπουν ως την προσφορά όλων των δυνάμεων της δημιουργίας.

Δηλαδή:

Γνώση,
Επιρροή,
Χαρίσματα,
Θαυματουργικές δυνατότητες,
Πνευματική ισχύ.

Αλλά υπάρχει ένας όρος εδώ το να υπηρετήσεις το εγώ αντί τον Θεό. Αυτό είναι το σημείο όπου αποτυγχάνουν πολλοί μύστες σύμφωνα με την εσωτερική γραμματεία.

Η αλχημική αντιστοιχία

Αν τα δούμε αλχημικά: Nigredo πεθαίνει η επιθυμία. Albedo καθαρίζεται η ψυχή. Rubedo γεννιέται ο νέος άνθρωπος. Οι τρεις πειρασμοί αντιστοιχούν σε αυτά τα τρία στάδια.

Η σχέση με τον Αδάμ

Οι Πατέρες της Εκκλησίας παρατήρησαν ήδη ότι υπάρχει ένας παραλληλισμός.
Ο Αδάμ δοκιμάζεται μέσα στον Παράδεισο.
Ο Χριστός δοκιμάζεται μέσα στην έρημο.
Ο πρώτος άνθρωπος πέφτει.
Ο δεύτερος άνθρωπος νικά.
Στην εσωτερική ανάγνωση αυτό σημαίνει ότι ο «παλαιός άνθρωπος» (η προσωπικότητα που ζει αποκομμένη από τον Θεό) υποχωρεί, ενώ ο «νέος άνθρωπος» (η αναγεννημένη συνείδηση) αποκαθιστά την ενότητα.

Η Ροδοσταυρική ανάγνωση

Το Lectorium Rosicrucianum δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ιδέα ότι ο υποψήφιος πρέπει να πάψει να επιδιώκει:

Πλούτο,
δύναμη,
θαύματα,
ψυχικές ή αποκρυφιστικές ικανότητες.

Για τη σχολή αυτή, όλα αυτά ανήκουν ακόμη στη «διαλεκτική φύση». Η αληθινή μεταμόρφωση αρχίζει μόνο όταν ο άνθρωπος δεν επιδιώκει πια να γίνει ισχυρότερος, αλλά αφήνει τη θεία αρχή να ενεργήσει μέσα του. Γι' αυτό η νίκη του Χριστού στην έρημο δεν είναι επίδειξη ισχύος, είναι η απόλυτη άρνηση να χρησιμοποιηθεί η ισχύς για τον εαυτό.
Επίσης υπάρχει μια ερμηνεία που απαντά σε αρκετούς Χριστιανούς μυστικιστές και εσωτεριστές και η οποία συνδέεται με το έργο της εσωτερικής αναγέννησης:
Οι πέτρες συμβολίζουν την «πετρωμένη» ανθρώπινη φύση, που δεν έχει ακόμη ζωοποιηθεί από το Πνεύμα.
Ο Ναός συμβολίζει τον ίδιο τον άνθρωπο ως εσωτερικό ναό του Θεού. Ο πειρασμός είναι να χρησιμοποιηθεί αυτός ο ναός για αυτοπροβολή αντί για λατρεία.
Τα βασίλεια του κόσμου συμβολίζουν όλες τις περιοχές της ανθρώπινης συνείδησης που μπορούν να κατακτηθούν χωρίς πραγματική μεταμόρφωση.
Έτσι, οι τρεις πειρασμοί δεν είναι τρεις ανεξάρτητες δοκιμασίες, αλλά τρία διαδοχικά ερωτήματα που τίθενται στον αναζητητή:

Τι επιθυμείς; (ύλη)
Ποιος νομίζεις ότι είσαι; (εγώ)
Ποιον θα υπηρετήσεις; (θέλημα)

Η τελική απάντηση του Χριστού δεν δίνεται μόνο με λόγια, αλλά με ολόκληρη τη ζωή Του. Η πορεία από την έρημο έως τον Σταυρό δείχνει ότι η αληθινή πνευματική ολοκλήρωση δεν εκδηλώνεται ως κυριαρχία πάνω στους άλλους, αλλά ως πλήρης ευθυγράμμιση με το θείο θέλημα.
Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί μελετητές του εσωτερικού χριστιανισμού θεωρούν τον πειρασμό στην έρημο όχι ως ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά ως την πρώτη μεγάλη μυητική δοκιμασία που προετοιμάζει όλη την υπόλοιπη δημόσια δράση του Χριστού.

Η έρημος είναι η αρχή της ίδιας εσωτερικής νίκης που ολοκληρώνεται στη Γεθσημανή και κορυφώνεται στον Σταυρό.

Το εντυπωσιακό είναι πως ότι ο διάβολος δεν ζητά από τον Ιησού να κάνει κάτι φανερά κακό. Κάθε πρόταση του φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, λογική: 1. πεινάς, φάε, 2. είσαι Υιός του Θεού, απόδειξέ το, 3. μπορείς να φέρεις ειρήνη στον κόσμο, πάρε την εξουσία.
Ο πειρασμός εδώ δεν εμφανίζεται ως το προφανώς κακό, αλλά ως μια διαστρέβλωση του καλού. Η δύναμη, η πίστη και η βασιλεία δεν απορρίπτονται, απορρίπτεται ο τρόπος με τον οποίο προτείνονται, δηλαδή ως μέσα αυτοεπιβεβαίωσης ή παράκαμψης του θείου θελήματος.

Μια σύνδεση με την Οδύσσεια

Επειδή στις προηγούμενες συζητήσεις μας είχαμε εξετάσει την Οδύσσεια υπό το πρίσμα του εσωτερικού αποσυμβολισμού, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αναλογία.
Ο Οδυσσέας περνά διαδοχικές δοκιμασίες όπου κάθε φορά καλείται να νικήσει μια διαφορετική έλξη: τη λήθη (Λωτοφάγοι), την ωμή βία (Κύκλωπας), την ηδονή και τη μαγεία (Κίρκη), τη γοητεία της απόλυτης γνώσης (Σειρήνες), την αθανασία χωρίς επιστροφή (Καλυψώ). Κάθε σταθμός δοκιμάζει μια διαφορετική πλευρά της ανθρώπινης συνείδησης.
Στον Χριστό, οι ίδιες υπαρξιακές δοκιμασίες συμπυκνώνονται σε τρεις θεμελιώδεις πειρασμούς. Και στις δύο περιπτώσεις, η πορεία δεν αφορά απλώς εξωτερικά γεγονότα αλλά τη μεταμόρφωση του εσωτερικού ανθρώπου.


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Τι σηματοδοτεί αυτή η αποκάλυψη; Τι αποκαλύπτει που ήδη δε γνωρίζουμε;

Ο Χριστός είναι ο Λόγος, είναι ο γεννήτορας όλων όσων υπάρχουν.

Η σημασία της πίστης σύμφωνα με την εσωτερική, απόκρυφη, γνωστική έννοια.